Strona główna  ::  Kalendarz imprez  ::  Przydatne informacje  ::  Historia Pola  ::  Wizja Pola  ::  Mapka Pola  ::  Galeria  ::  Forum dyskusyjne

Rozrywka  ::  Kultura  ::  Sport  ::  Zdrowie  ::  Psy  ::  Praca  ::  Edukacja  ::  Gastronomia  ::   Niepełnosprawni  ::  Konkursy  ::  Linki  ::  Kontakt


23.9.2006, godz.: 22:26, źródło: własne

Historia Pola Mokotowskiego

Pole Mokotowskie, mimo częściowego zagospodarowania w ciągu XIX i XX w., pozostało do dziś w dużym stopniu terenem zielonym, rekreacyjnym. W połowie XIX w. pod rogatki Warszawy podchodziły lisy, w samym mieście - mającym wiele ogrodów - gnieździły się kuny, tchórze, łasice i gronostaje. W drugiej ćwierci XIX w. na bagniskach Koszykowskich, a więc z północnego boku Pola Mokotowskiego, polowano na dzikie kaczki i bekasy, nie mówiąc już o zbożu, rosnącym w tej ciągle ogrodowej, na półwiejskiej okolicy miasta.

W 1820 r. rosyjskie władze okupacyjne zabrały dawne grunty orne włościan z Nowej Wsi - 106 ha - i przeznaczyły je na plac musztry dla kawalerii, nazwany wówczas Mokotowskim Polem Wojennym. W pobliżu rogatek mokotowskich (pl. Unii Lubelskiej) postawiono wtedy kilkanaście koszarowych baraków dla rosyjskiego wojska. Zachodnią część terenu zajmowały ogrody.
Istotną zmianą w tym rejonie miasta było urządzenie w 1841 r. - decyzją Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego z dnia 23 marca - pola wyścigów Towarzystwa Wyścigów Konnych (dalej: TWK); pierwszym prezesem Towarzystwa był generał i senator Zygmunt Kurnatowski. W latach 1841-_-1886 tor mieścił się w głębi Pola, daleko od miasta, na osi obecnej al. Niepodległości. W dniach 20-21 czerwca 1841 r. odbyły się na Polu Mokotowskim pierwsze wyścigi. Tor nie był ogrodzony. Towarzystwo warszawskie dojeżdżało do niego powozami i przyglądało się przebiegowi wyścigów ze środka toru, za odpowiednią opłatą; obserwacja od zewnątrz była bezpłatna. W 1887 r. odbyły się pierwsze wyścigi na torze bliższym miastu. Władze rosyjskie wydały polecenie, aby zwolnić poprzednie miejsce na potrzeby wojskowe. Nowy tor ciągnął się wzdłuż ul. Polnej, od pl. Unii Lubelskiej do pl. Politechniki, i obejmował 140,5 ha. Zabudowania długo były prowizoryczne. Dopiero w 1895 r. przekazano publiczności nowe trybuny projektu Franciszka Dietricha. Prace budowlane wykonała firma "K. Bevensee". Pod względem stylu było to rozwiązanie typowe dla historyzmu końca XIX stulecia.

We wrześniu i na początku października 1865 r. przed galeriami toru popisywał się linochód Blondin, znany z tego, że przeszedł na linie nad Niagarą. Inną atrakcją Pola Mokotowskiego były loty balonem. W latach osiemdziesiątych XIX w. wzlatywała tu Francuzka - Leonia Dare, bez kosza i łódki, trzymając się zębami trapezu zawieszonego pod balonem. Podobnych wyczynów dokonywał warszawianin Miłosz, a w latach 1903-1907 Niemiec - Ernest Vitollo.
Na początku kwietnia 1892 r. warszawski generał-gubernator zabawy z okazji Wielkiej Nocy przeniósł z pl. Ujazdowskiego na Pole Mokotowskie, uważane nadal za oddalone od miasta. Były to rozrywki plebejskie: "wesołe miasteczko", katarynki, zawody we wspinaniu się po słupie. Według opinii Bolesława Prusa, Pole Mokotowskie otaczał wówczas cuchnący rów (pozostałość dawnego okopu), obok którego przechodziła pełna kurzu szosa. Miał on z pewnością na myśli ul. Polną.

W 1886 r. TWK zajęło bez zezwolenia magistratu grunty pod dawnym wałem okopu miejskiego z fosą i włączyło je do swojego terytorium; prawnie teren ten należał do wojska. W 1898 r. wybitny ogrodnik-planista, Walerian Kronenberg założył na terenie wyścigów ogród spacerowy, do którego wiodła główna brama, stojąca w południowej części późniejszego pl. Politechniki.
Około 1910 r. na Polu Mokotowskim powstało sportowe lotnisko. Jeszcze ćwierć wieku później były to po prostu rozległe, równe błonia, pokryte niską trawą. W dniu 22 czerwca 1919 r. można było kupić bilet, aby obserwować tu "pierwsze wzloty lotników polskich". W 1927 r. już uroczyście obchodzono na lotnisku 5-lecie otwarcia polskiej linii lotniczej. Dwa lata później przyjęła ona nazwę PLL "LOT". Wejście na teren lotniska od 1923 r. znajdowało się od strony ul. Topolowej (dziś al. Niepodległości), o krok od Politechniki. W 1934 r. rozegrano tu międzynarodowy turniej lotniczy, w którym dwa pierwsze miejsca zajęli Polacy, oraz konkurs balonów o puchar Gordona Bennetta, również wygrany przez Polaków. W latach trzydziestych odbywały się wielkie manewry i igrzyska powietrzne, a 19 września 1936 r. miał miejsce wielki pokaz ogni sztucznych i umiejętności straży pożarnej pt. "Noc ognia". Przybyło nań około 20 tys. warszawiaków. W 1935 r. port lotniczy przeniesiono na Okęcie. Utworzono wówczas al. Niepodległości, wydłużając Topolową na południe. Przecięła ona na pół teren Pola Mokotowskiego.

Jesienią 1929 r. ogłoszony został pierwszy w okresie międzywojennym konkurs na Świątynię Opatrzności. Miała ona stanąć na Polu Mokotowskim, w podzięce za odzyskanie przez Polskę niepodległości po 123 latach niewoli. Postanowiono wówczas uczynić Pole Mokotowskie - Polem Marsowym, zarazem nowym centrum życia zbiorowego stolicy. Miejsce defilad miał otaczać park z grupami budynków monumentalnych, co jednocześnie miało stanowić rezerwuar świeżego powietrza dla miasta. Pole Mokotowskie miało zostać ukształtowane jako forum, jako "Otwarta Świątynia Narodu Polskiego", jako miejsce wielkich i ważnych uroczystości, jako miejsce pielgrzymek. Wzór koncepcyjny stanowiły nowo ukształtowane arterie rzymskie - via dell Impero i via della Conziliazione, obszerne, jasne, uporządkowane. Pole Mokotowskie miało się przemienić w jedną z najważniejszych ideowo dzielnic miasta. Po zabudowaniu miało nawet przejąć od Traktu Królewskiego rolę wizytówki stolicy.

W 1939 r. wyścigi konne przeniesiono na Służewiec i przystąpiono do likwidacji pozostałego po nich drewnianego miasteczka.

Po drugiej wojnie światowej obszar Pola Mokotowskiego powoli się kurczył. Postanowiono je przeznaczyć pod budowę miasteczka uniwersyteckiego. Jego środek miał być zagospodarowany jako park z boiskami i urządzeniami sportowymi. Miał on objąć około 160 ha. W 1946 r. zasadzono 1000 drzew, z założenia głównie rodzimych, w 1947 r. -10 tysięcy na powierzchni 40 ha.

Dziś całe Pole Mokotowskie obejmuje 70 ha. Administracyjnie należy do trzech dzielnic Warszawy: Śródmieścia (17 ha), Mokotowa (25 ha) i Ochoty (28 ha). W czerwcu 1972 r. postanowiono utworzyć na nim Wielofunkcyjny Ośrodek Wypoczynkowo-Rozrywkowy. We wrześniu rozpoczęto prace i do 1974 r. uporządkowano ponad 40 ha. Wybudowano 10 km dróg i alejek oraz promenadę z części ochockiej do śródmiejskiej. Wykonano dwa ozdobne stawy.
W latach 1966-1967 przeprowadzono ul. Waryńskiego, która obcięła wschodni skrawek Pola, a w latach 1962-1968 fragment południowej części zajęło osiedle mieszkaniowe "Batory-Zachód".
Ważną dla Pola Mokotowskiego inwestycją była budowa w latach 1971-_-1974 na osi wschód-zachód arterii szybkiego ruchu łączącej oba brzegi Wisły - Trasy Łazienkowskiej. Mimo tuneli pod al. Niepodległości i ul. Waryńskiego, trasa ta swoim wąwozem nieuchronnie wyalienowała Pole Mokotowskie od Śródmieścia.

Od 1977 r. na Polu Mokotowskim prowadzona była budowa zespołu Biblioteki Narodowej. Projekt Stanisława Fijałkowskiego otrzymał I nagrodę w konkursie SARP, zorganizowanym w 1963 r., a realizacja jest rozwinięciem dokumentacji konkursowej, wielokrotnie modyfikowanym. Wejście główne dla korzystających ze zbiorów mieści się od południa, od strony parku, który nosi imię Józefa Piłsudskiego. Przy wejściu ustawiono w celach dydaktycznych krąg kamienny (kromlech), stanowiący zarazem atrakcyjną rzeźbę plenerową. W lipcu 2004 r. urządzono na Polu Mokotowskim obchody 80-lecia instytucji Lasów Państwowych, po których pozostał pamiątkowy kamień z inskrypcją.

Pole Mokotowskie jest dziś jednym z większych, ładniejszych i bardziej lubianych parków Warszawy. Znajduje się w klinie napowietrzającym miasto, obecnie zagrożonym zabudową.

autor: Bożena Wierzbicka, miesięcznik "Spotkania z Zabytkami”

« przejdź do archiwum informacji »
« powrót do strony głównej

KOMENTARZE
brak komentarzy

DODAJ KOMENTARZ
Twój podpis

Twój komentarz


brak imprez w tej kategorii w najbliższym czasie


zobacz pełny kalendarz imprez »

Pole Mokotowskie to idealne miejsce na spędzanie wolnego czasu. Miła atmosfera, liczne puby i imprezy, to coś dla Ciebie!

Odwiedź dział rozrywka i zobacz jakie imprezy czekają na Ciebie w najbliższym czasie. Dowiedz się co ciekawego dzieję się na Polu Mokotowskim w pubach i klubach!

zobacz więcej informacji »







Jestem zainteresowany / Uważam że to ciekawy pomysł:
możliwość wypożyczenia sprzętu pływającego
możliwość wypożyczenia rowerów
możliwość wypożyczenia leżaków
możliwość wypożyczenia sprzętu sportowego (piłki, badminton, bule, ...)
koszulki jako pamiątka z Pola Mokotowskiego
kalendarz na 2012 rok ze zdjęciami z Pola Mokotowskimi
możliwość wypożyczenia książek do czytania na Polu
więcej imprez plenerowych (masowych)
więcej zajęć sportowych (rozgrywki)
więcej zajęć edukacyjnych (spacery z przewodnikiem, warsztaty, pokazy)



zobacz wyniki »



Strona główna  ::  Kalendarz imprez  ::  Przydatne informacje  ::  Historia Pola  ::  Wizja Pola  ::  Mapka Pola  ::  Galeria  ::  Forum dyskusyjne

Rozrywka  ::  Kultura  ::  Sport  ::  Zdrowie  ::  Psy  ::  Praca  ::  Edukacja  ::  Gastronomia  ::   Niepełnosprawni  ::  Konkursy  ::  Linki  ::  Kontakt